WHO: Alkohol er ein hovudårsak til kreft i nordiske land

Av

Alkohol er ein risikofaktor for kreft i høginntektsland, viser den årlege kreftrapporten frå WHO. Men framleis utgjør røyk den absolutt største risikoen.

DEL

Rapporten sleppast i anledning av at det tysdag var Verdens kreftdag. Hovudbodskapen til Verdsorganisasjonen for helse (WHO) er at alle land i verda må tilpasse sin kreftstrategi til sin situasjon, slik at auka i tilfelle og dødsfall kan unngåast.

Lands- og regionsanalysar av risikofaktorar som bidrar til kreftbyrda i ulike land, viser at alkohol er leiande risikofaktor for kreftutvikling og kreftdød i land som USA, Frankrike, Storbritannia, Australia, og dei nordiske landa Danmark, Finland, Island, Norge, Sverige, Færøyene og Grønland, heiter det i rapporten.

Røyk framleis største risiko

Kreftforeningen har elles ein liste med ti råd for å redusere kreftrisiko for nordmenn.

– Alkohol er ein viktig risikofaktor når det gjeld kreft, men røyk er framleis den enkeltfaktoren som forårsakar aller mest kreft, opplyser kommunikasjonsansvarleg Elisabeth Jakobsen i Kreftregisteret til NTB.

Ifølge WHO sin rapport er røyk årsak til 22 prosent av all kreft i Norge, det vil si nærmare 7.000 krefttilfelle i året. Alkohol står for 5,1 prosent av krefttilfella, altså om lag 1.700 tilfelle per år. 4,6 prosent av krefttilfella blir tillagt overvekt.

– Sjølv om det nå er langt færre røykjarar i befolkninga enn det var eit par tiår tilbake, er det framleis mange som har ein lang og tung røykehistorikk, ikkje minst i den eldre delen av befolkninga. Her blir det ein betydeleg andel krefttilfelle, også i årene vi har framfor oss, seier Jakobsen.

På sikt ventar likevel Kreftregisteret ein markant nedgang i røykerelatert kreft, som lungekreft.

Manglar ressursar

WHO påpeiker i sin oppsummering at heile sju millionar liv kan sparast det neste tiåret om kvart enkelt land kan peike ut dei riktigaste verkemidla i sin kamp, ved å basere innsatsen mot kreft på god dekning i helsetenesta for alle, og få alle som har ein finger med i spelet til å samarbeide.

Særleg i lav- og mellominntektsland er det per i dag eit stort behov for å skjerpe tilbod og tenester. Dersom ikkje dette betrar seg, åtvarar WHO om at det vil komme ein forverring med 60 prosent fleire krefttilfelle dei neste 20 årene.

Hovudårsaka er at mange land manglar ressursar til å overvinne infeksjonssjukdommar og forbetre mor- og-barn-helse. Samtidig er ikkje helsetenesta utstyrt til å førebyggje, stille diagnose på og behandle kreft.

I 2019 hadde 90 prosent av høginntektslanda slike tenester på plass, mens tilsvarande andel i låginntektsland var 15 prosent.


(©NTB)

Artikkeltags