2,3 millionar nordmenn har gjort ein straumtabbe

Fastpriskontrakter i strømmarkedet har vært det klart smarteste i år.  Foto: Terje Pedersen / NTB scanpix

Fastpriskontrakter i strømmarkedet har vært det klart smarteste i år. Foto: Terje Pedersen / NTB scanpix

Av

Tenk deg om før du bestemmer deg for straumkontrakt.

DEL

(Nettavisen): 2,3 millionar av hushaldningane har inngått straumkontraktar med variabel pris. Det burde dei ikkje ha gjort.

Ferske tal frå Statistisk sentralbyrå (SSB) viser at dei som har valt å binde straumprisen, igjen har gjort det riktige valet.

I tredje kvartal betalte hushald som har inngått fastpriskontraktar med inntil eitt års varigheit berre 38,8 øre per kilowatt – kWh – i rein kraftpris.

For dei som valde fastprisar med over eitt års varigheit i førre kvartal, utgjorde den reine straumprisen 42,9 øre. Dei som derimot valde ein pris i takt med laupande marknadssvingingar, måtte i gjennomsnitt ut med 48,5 øre per kWh. I tillegg kjem nettleige og avgifter (sjå nedst i saka).

Viss vi føreset eit årleg straumforbruk på 15.000 kWh, svarar til det ein skilnad mellom korte, faste priser og flytande straumprisar på 1455 kroner i året.

2,3 millionar tok feil

Nettavisen Økonomi skreiv etter statistikken for andre kvartal at over 2 millionar nordmenn hadde valt feil ved ikkje å inngå fastpriskontraktar. Dette har parallellar til fastrentelån: Dei aller fleste vel ein betalingsform der kostnaden svingar i takt med marknaden og ikkje ein avtalt pris for ein lengre periode.

Det er berre 2,3 prosent av norske hushald som har inngått fastrentekontraktar på straum. Ca. 5 prosent av låntakarane har valt å binde bustadlånsrenta.

SSB skriv måndag at gjennomsnittleg straumpris for hushaldningane, utanom avgifter og nettleige, i tredje kvartal var 42,5 øre per kWh. Samanlikna med 3. kvartal i 2018, eit kvartal med veldig høy straumprisar, var det ein nedgang i prisen på heile 23 prosent.

I andre kvartal i år var gjennomsnittleg total kraftpris for hushaldningane 112,6 øre per kWh. Kraftprisen utgjorde då 45,6 øre, nettleiga 30,4 øre, avgiftene 36,6 øre. Nettleige og avgifter utgjorde i andre kvartal 60 prosent av den totale straumprisen du måtte ut med.

Frå 69 til 124 øre

I tabellen under har vi gjeve att hushaldet sin totale straumutgifter frå byrjinga av 2012 og fram til i dag, uttrykt i øre per kilowatt. Dette omfattar altså elektrisitetsprisen, nettleiga og avgifter, som moms.

Kraftprisane

Utviklingen i husholdningenes totale strømutgifter, inkl. nettleie og avgifter.

2012K187,6
2012K277,4
2012K369,7
2012K483,1
2013K188,6
2013K288,1
2013K386,5
2013K489,3
2014K184,8
2014K278,9
2014K384,9
2014K485,1
2015K187,4
2015K281
2015K373,9
2015K481,1
2016K187,4
2016K288,4
2016K390,5
2016K4100,4
2017K196,5
2017K295
2017K395,2
2017K498,4
2018K1106,4
2018K2110,3
2018K3123,4
2018K4123,4
2019K1124,3
2019K2112,6
2019K3108,8
Kjelde: Statistisk sentralbyrå

Som vi ser av tabellen har utgiftene i denne perioden variert frå drygt 69,7 øre i 2012 til over 124 øre i byrjinga av 2019. Omgjort til et årsforbruk med 15.000 kWh, svarar til det frå 10.455 kroner til 18.600 kroner i totale straumutgifter.

Prisen på elektrisitet består altså av tre hovudkomponentar. Elektrisitetsprisen er det hushaldningane betaler for sjølve krafta. Nettleige er prisen for å få straumen overført gjennom leidningsnettet. Dette marknaden styres av kor de ulike nettleverandørane har sitt leidningsnett.

Fritak

Elektrisitetsavgifta er innbakt i prisen på nettleige. Finnmark og sju kommunar i Troms har dessutan fritak frå denne avgifta. I tillegg kjem meirverdiavgift som leggjast til både på elektrisitetsprisen og nettleiga. De tre nordlegaste fylka slepper unna også denne avgifta.

Kor mykje du betaler for de tre hovudkomponentane, vil variere over tid. På kort sikt styres elektrisitetsprisane av kor mykje vann det er i vassmagasina, kapasiteten i eksport av straum til utlandet, samt svingingar i konjunkturar og temperaturar.

Nettleige og avgifter varierer i mindre grad enn elektrisitetsprisane, sjølv om eitt av ledda i nettariffen varierer med straumprisen.

Artikkeltags

Kommentarer til denne saken